en

سال 1395 بهار ریسندگی نخ فرش ماشینی

سال 1395 با تمام فراز و شیب هایش گذشت. سالی پر حادثه و البته بسیار سخت برای اهالی صنعت. اگر چه در این سال نرخ تورم تک رقمی شد اما رکود حاکم بر بازار که بنظر می رسد بخش بزرگی از آن مربوط به پایین آمدن قدرت خرید مردم در سالهای اخیر است، صنعتگران و تولید کنندگان داخلی را مستاصل کرد. با این حال تولید کنندگان ایرانی علیرغم همه ی ناملایمات و فشارهای مالیاتی و ... توانستند بار دیگر افتخار آفرینان این مملکت شوند آنجا که آمارها نشان از رشد چشمگیر 8 درصدی برای اقتصاد ایران را به ارمغان آوردند.سال 1395 سالی متفاوتی برای صنعت فرش ماشینی بود. اختلاف نظر شدید بین ریسندگی های نخ اکریلیک با بافندگان فرش ماشینی بویژه  در ماه های پایان سال تا بدآنجا پیش رفت که حتی وزیر صنعت، معدن و تجارت این مملکت را نیز در چند مرحله مجبور به واکنش نشان دادن کرد.

صاحبان کارخانجات ریسندگی در سال 95 افزایش قیمیت قابل توجهی را برای نخ اکریلیک بویژه نخ های ظریف با نمره ی بالای 30 (متریک سه لا) ثبت کردند. این افزایش گاهی با افزایش قیمت جهانی الیاف اکریلیک همراه شد و نهایتا قیمت های نخ اکریلیک را آنچنان بالا برد که شاید خوشبین ترین کارخانجات ریسندگی نیز ابتدای سال 1395 چنین افزایش قیمت و چنین بازار فروشی را پیش بینی نمی کردند. بسیاری معتقدند در سال 1395 پس از سالها، بالاخره آبی زیر پوست ریسندگان فرش ماشینی افتاد تا بدآنجا که اکثر آنها اقدام به افزایش ظرفیت خط تولید خود نمودند. در این میان تقاضای بالای نخ اکریلیک سبب شد تا بسیاری از کارخانجات تولید نخ تریکو و پتو که سالها از کسادی بازار می نالیدند تولید خود را به سمت نخ فرش ماشینی تغییر دهند و آنها نیز از این بازار جذاب بهره ای بردند.در مقابل، شرکت های بافندگی فرش ماشینی که با افزایش چند مرحله ای قیمت نخ اکریلیک (حتی در مواقعی که قیمت جهانی الیاف اکریلیک ثابت بود) مواجه شده بودند تلاش کردند تا برای منافع خود بجنگند.مراجعات مکرر بافندگان به نهادهای تصمیم گیر مانند وزارت صنعت، معدن، تجارت، اتاق بازرگانی، نماینده مجلس، فرمانداری ها و حتی تنظیم و ارسال طومار شکوائیه بافندگان به وزارت خانه جهت کاهش قیمت نخ و نیز کاهش تعرفه نخ اکریلیک از 15 به 5 درصد از یک سو و اقدام به خریدهای جمعی از شرکت های ترک، اعزام هیات های تجاری به ترکیه و حتی هند برای عقد قرار دادهای سنگین خرید نخ، ارسال نمونه و دریافت اولین نمونه های نخ اکریلیک هندی از جمله این اقدامات بود.

واقعیت آن است که کشور ما، کشور قصه ی پر غصه ی سیب زمینی پیاز است. بسیاری از کارشناسان و حتی خود صاحبان صنایع معتقدند که تمام قیل و قال های سال 1395 ریسندگان نخ فرش ماشینی و بافندگان ناشی از پدیده عدم توازن بین عرضه و تقاضاست. اما نگارنده معتقد است ریشه ی چنین جنگ منافع بین طرفین، " عدم توجه به برنامه ریزی و جزیره ای عمل کردن ماست".

هجوم بی برنامه و البته وسوسه انگیز کارخانجات بافندگی فرش ماشینی به سمت شانه های بالاتر (1000 و 1200) سبب افزایش شدید تقاضای نخ اکریلیک ظریف شد. بعبارتی بخش بافندگی تلاش کرد تا با سرعت بالایی تکنولوژی تولید خود را ارتقا دهد در حالی که به عقبه ی موضوع نیاندیشید. اینکه ریسندگی متفاوت از بافندگی است. تولید فرش ماشینی با تکنولوژی جدید از مرحله تصمیم گیری تا مرحله خروج محصول از درب کارخانه تنها چندماه (حدود 4 ماه)طول می کشد حال آنکه تغییر تکنولوژی و استقرار خط تولید جدید در ریسندگی از زمان تصمیم گیری تا تولید محصول نهایی در بهترین حالت بین 12 تا 18 ماه زمان نیاز دارد. چنین اختلاف زمانی سبب جاماندن ریسندگی از بافندگی شده در حالیکه متولیان عرضه حتی با حداکثر ظرفیت به کار مشغول شوند توان پاسخگویی به حجم بالای تقاضا را ندارند. طبیعتا نتیجه چنین عدم توازنی، افزایش شدید قیمت ها را در پی دارد. اما چرا باید چنین عدم توازنی وجود داشته باشد؟

آیا ریسندگان نخ فرش ماشینی نمی توانستند ورود تعداد زیادی ماشین بافندگی 1000 و 1200 شانه را در سال 1395 پیش بینی کنند؟ آیا بافندگان بویژه آنهایی که بیش از 5 دستگاه بافندگی دارند نمی توانستند چنین وضعیتی را پیش بینی کنند و حداقل یک خط ریسندگی 8 تنی ( در روز)  برای خود دست و پا کنند؟

بنظر می رسد آن چیزی که در این میان فراموش شده و مظلوم واقع شده است، "برنامه ریزی " از یک سو و " تعامل" بین عوامل مختلف زنجیره ی تولید فرش ماشینی از سوی دیگر است. جالب آن است که حتی در این لحظه نیز بسیاری به شدت و سرعت اقدام به خط تولید ریسندگی نموده اند یا در مرحله عقد قرار داد هستند در حالیکه برنامه ریزی نمی کنند که آیا وقتی در پایان سال 1396 خط تولید آنها به بهربرداری برسد بازار دقیقا وضعیت سال 1395 را خواهد داشت؟

آمار واردات نخ اکریلیک نشان می دهد بطور متوسط ماهانه بین 1000 تا 1500تن نخ اکریلیک از ترکیه وارد می شود. اگر ماشین های جدید 1000 و 1200 شانه خریداری شده در راه برای سال 1396 حدود 50 ماشین بافندگی در نظر گرفته شود ماهانه حدود 1200 تن به رقم کمبود نخ اکریلیک ( بویژه ظریف ) افزوده خواهد شد و مجموع کمبود را به رقمی حدود 2500 تا 2700 تن در ماه خواهد رساند. در مقابل کارخانجات ریسندگی قدیمی اقدام به خرید ماشین آلات کرده در حال تغییر تکنولوژی یا افزایش ظرفیت خود هستند و کارخانجات ریسندگی جدیدی نیز در حال شکل گیری و بهربرداری رسیدن در سال 1396 هستند. متاسفانه ضعف آمار دقیق کار را برای تحلیل چنین وضعیتی و پیش بینی اینکه در چه زمانی توازن بین عرضه و تقاضای نخ اکریلیک برقرار خواهد شد، سخت کرده است. اما آنچه از بررسی های میدانی بر می آید بنظر می رسند عرضه ی داخلی نخ اکریلیک حداقل تا پایان سال 1396 نیز از تقاضا پایین تر خواهد بود و شاید تابستان 1397 زمان مناسبی برای توازن بین عرضه و تقاضای نخ اکریلیک فرش ماشینی باشد.

دکتر منصور دیاری مدیریت " کلینیک فرش دکتر دیاری"

 

تاریخ ارسال: 1396/8/15
تاریخ بروزرسانی: 1396/8/15
تعداد بازدید: 616
ارسال نظر